jueves, 6 de octubre de 2011

Las desinencias verbales básicas

Para comprender las desinencias y la presencia o ausencia de aumentos y reduplicaciones será mejor empezar por explicar lo que indica cada uno de los afijos que añadimos al verbo:
Todo verbo griego aparece enunciado en el diccionario por la 1ª persona de sg. del presente de indicativo activo. Quitando la  -ω, -μαι, o -μι (dependiendo del caso), a la forma que nos dan, tendremos la raíz de presente del verbo. Digo la raíz de presente porque algunos verbos cambiarán esta raíz para el aoristo y el perfecto. Pero de momento nos centraremos en los verbos más regulares.
Como en español, los verbos se conjugan añadiendo unas desinencias a la raíz del verbo, pero en griego se añaden también elementos antes de la raíz: son el aumento y la reduplicación.
En su momento explicaré cómo se hacen, pero de momento es importante saber que el aumento indica que estamos ante una forma de pasado y que, por tanto, todo aquello que no tenga aumento NO indica pasado. Por su parte, la reduplicación es la marca del aspecto estativo. El aspecto del verbo es lo que nos dice cómo es la acción (se repite, es constante, es breve, se prolonga en el tiempo...) y el aspecto estativo, el expresado mediante el perfecto griego, intenta hacer entender que la acción del verbo está terminada y además en calma, es decir, no hay nada que intente cambiar el escenario que se nos muestra (por ejemplo, si alguien dijese "tengo arreglado ese televisor", nos haría pensar que en su momento lo arregló del todo, terminó la acción de arreglarlo y nadie ha hecho nada por cambiar el hecho de que esté arreglado). En la entrada anterior dije que podíamos traducir el perfecto como un pret. perf. compuesto y es una opción válida, pero para expresar mejor su significado, suele traducirse por "tener + vbo."
Visto esto, ya podemos decir que los tiempos que tienen aumento en indicativo son el imperfecto, el aoristo y el pluscuamperfecto, mientras que solo tienen reduplicación el perfecto y su pretérito, el pluscuamperfecto.
Además de estas diferencias, el tipo de desinencias de persona varía: por un lado tenemos las desinencias de voz activa y media y por otro las desinencias primarias, distintas de las secundarias, que son las que se utilizan con los tiempos de pretérito o pasado, es decir, los que llevan aumento.
Vamos a recapitular antes de presentar el esquema de desinencias: El verbo griego consta de:
- Aumento para indicar pasado SOLO en indicativo
- Reduplicación para el aspecto estativo
- Raíz
- La desinencia de tiempo, que nos ayuda a distinguir un presente de un futuro
- La desinencia de persona, que puede ser primaria o secundaria para los tiempos con aumento
Por tanto, el pluscuamperfecto, que tiene todas estas características, sigue el esquema: A+R+√+des.T.+des.
desinencias primarias:
voz activa:            voz medio-pasiva:       
-ω                          -ο-μαι
-εις                         -ει (-ε-σαι)
-ει                          -ε-ται
-ομεν                     -ο-μεθα
-ετε                        -ε-σθε
-ουισ(ν)                 -ο-νται
desinencias secundarias:
voz activa:            voz medio-pasiva:
-ο-ν                        -ο-μην
-ε-ς                         -ου, -ω (-ε-σο)
-ε(ν)                       -ε-το
-ομεν                     -ο-μεθα
-ετε                        -ε-σθε
-ο-ν (-σαν)              -ο-ντο

Las vocales que están en el medio son las vocales temáticas, que sirven de unión entre la raíz, qu termina en consonante, y las desinencias que empiezan por consonante. Las ν entre paréntesis son eufónicas y se utilizan si la siguiente palabra empieza por vocal, para evitar que se junten vocales. La 3º pl. activa de las des. secundarias tiene dos posibilidades, la que está entre paréntesis se utiliza en el aoristo. Las 2º sg. de voz media tienen entre paréntesis la forma originaria: una -σ- entre vocales desaparece y, al juntarse varias vocales, contraen formando diptongos.

Lo básico de la conjugación

La conjugación griega tiene 6 tiempos (presente, imperfecto, futuro, aoristo, perfecto, pluscuamperfecto), 4 modos (indicativo, subjuntivo, optativo, imperativo) y 3 voces (activa, media y pasiva).
Las voces y los modos son fácil de entender porque se parecen bastante al castellano: a grandes rasgos, el indicativo indica que el hablante concibe la acción como posible y real, el subjuntivo se utiliza en oraciones subordinadas y si el hablante no está muy seguro de que la acción del verbo se vaya a cumplir,  el optativo expresa una acción potencial, posible, hipotético ("podría", "debería", "querría", "vendría"...) y el imperativo indica una orden.
En cuanto a las voces, la activa indica que el sujeto realiza la acción, la pasiva (que solo existe en futuro y aoristo, en el resto de los tiempos se confunde con la media) indica que el sujeto padece la acción y la media que el sujeto hace la acción pero a la vez la padece, es decir, se parece a nuestros reflexivos ("él se lava", "se desata", "se compra algo para si mismo"...).
Lo más complicado aparece al intentar explicar los tiempos verbales. De momento, mientras no salgamos del indicativo, traduciremos el presente, futuro, imperfecto y pluscuamperfecto como en español y el aoristo y perfecto como un pretérito perfecto simple y un perfecto compuesto respectivamente.
Algo que va a ser importante en adelante es tener claro que los tiempos básicos, los más antiguos, los más irregulares y los que más matices de significado tienen son el presente, el aoristo y el perfecto. El imperfecto funciona como el pretérito o pasado del presente y lo mismo pasa con el pluscuamperfecto y el perfecto. Por su parte, el futuro, es un tiempo muy reciente y no tiene conexión relevante con el resto de tiempos.
Va a ayudarnos mucho tener claro desde el principio que presente y aoristo juegan un papel muy importante en griego. Son dos tiempos muy unidos entre si que, aunque en indicativo tienen diferencias muy visibles, en el resto de modos son algo más difíciles de percibir. Podría decirse que el sistema verbal griego gira alrededor de la lidia entre estos dos tiempos.

Práctica del artículo

El artículo

Y por fin llegamos a la declinación del artículo. Estudiarlo antes de las declinaciones tiene grandes ventajas: por un lado, el artículo en griego se usa con mucha frecuencia, incluso delante de los nombres propios, así que si en un texto aparece una palabra extraña el artículo no da una pista de en qué caso está. Por otra parte, las dos primeras declinaciones son muy parecidas a la declinación del artículo.

Práctica de los casos

Los siguientes son 2 hotpotatoes para practicar el uso de los casos:


Los casos

Antes de empezar a ver las declinaciones, es imprescindible tener muy claro para qué sirve cada caso:
- el nominativo se utiliza como sujeto o atributo
- el vocativo tiene la misma función en español que en griego: es una forma de llamar la atención de un interlocutor. No suele aparecer con mucha frecuencia, pero cuando lo hace es muy fácil de reconocer porque por lo general suele aparecer entre coma y/o con Oh! (᾿Ω) delante
- el acusativo normalmente funciona como complemento directo
- el genitivo es un complemento del nombre
- el dativo funciona como complemento indirecto
En algunas ocasiones pueden adquirir otras funciones, pero lo más importante es recordar que acusativo, genitivo y dativo pueden ir precedidos de una preposición y funcionar como complementos circunstanciales.
Mucho cuidado con los típicos errores que todos hemos cometido alguna vez cuando en vez de pensar en el texto que estábamos traduciendo nuestra cabeza prefirió irse a las vacaciones de verano: el nominativo y el vocativo NUNCA pueden llevar preposición y por tanto nunca actúan como C. circunstancial. Y recordemos que un verbo copulativo (ser, estar o parecer)NUNCA va acompañado de un C.directo, sino de un atributo que aparecerá SIEMPRE en el mismo caso en que esté el sujeto.

Práctica del alfabeto

Algo de teoría sobre el alfabeto griego

Lo primero que hay que aprender de la lengua griega es su alfabeto.
En realidad, alrededor del S.Xa.C. ya se utilizaba un silabario con el que los escribas de los palacios de Micenas y otras ciudades importantes. Sin embargo, cuando la civilización micénica cayó, el silabario dejó de utilizarse y los griegos olvidaron que había existido siquiera, aunque en la isla de Chipre siguió utilizándose un silabario hasta bastantes siglos después que en el resto del territorio griego.
Algunos siglos después, gracias a las relaciones comerciales de los griegos con los fenicios, tuvieron acceso al alfabeto de estos y decidieron adaptarlo un poco a las necesidades de su lengua y usarlo para escribir, en principio, documentos administrativos, leyes, decretos y demás textos públicos. Poco a poco, lo que solo servía para que los grandes sucesos y decisiones no cayesen en el olvido, empezó a usarse para poner por escrito poemas, epigramas, epitafios... hasta que por fin se extendió y se convirtió en un sistema de uso común para anotar cualquier cosa. Pero no debemos equivocarnos: el uso real del alfabeto, tal y como lo utilizamos ahora (salvando los problemas de la época por conseguir materiales sobre los que escribir), como un sistema de notación habitual, no se produjo hasta finales del S. V o incluso ya hasta el S.IV a.C.
La creación de un sistema de escritura trae consigo grandes cambios: por una parte, cada ciudad puede contar ya con un conjunto de leyes, decretos y normas público, al que todos puedan acceder porque está escrito (antes debían consultar a los funcionarios encargados de memorizar toda la legislación y la historia de la ciudad). Por otra parte, se ha demostrado que una cultura oral, puesto que debe memorizar todo lo que pueda serle útil, dedica mucho esfuerzo a retener en su memoria lo importante, mientras que una cultura escrita relega esa tarea a sus escritos y puede dedicar sus esfuerzos a reflexionar, inventar y crear.
Así pues, la invención del alafabeto fue algo importantísimo para el desarrollo de la cultura griega, pero también para occidente en general: su alfabeto se extenderá, con los siglos, a gran parte de Europa (el abecedario latino, el gótico o el cirílico son algunos ejemplos de adaptaciones del alfabeto griego).

jueves, 22 de septiembre de 2011

Texto (XII)

Y aquí están los dos últimos, tomados de Platón:

“ἐπὶ πάντας,” ἔφη ὁ Ζεύς, “καὶ πάντες μετεχόντων: οὐ γὰρ ἂν γένοιντο πόλεις, εἰ ὀλίγοι αὐτῶν μετέχοιεν ὥσπερ ἄλλων τεχνῶν: καὶ νόμον γε θὲς παρ᾽ ἐμοῦ τὸν μὴ δυνάμενον αἰδοῦς καὶ δίκης μετέχειν κτείνειν ὡς νόσον πόλεως.”
(Pl. Prot. 322 d)

καὶ ὁ Πρωταγόρας ἐμοῦ ταῦτα ἀκούσας, σύ τε καλῶς ἐρωτᾷς, ἔφη, ὦ Σώκρατες, καὶ ἐγὼ τοῖς καλῶς ἐρωτῶσι χαίρω ἀποκρινόμενος.
(Pl. Prot. 318 d)

Texto (XI)

Como son breves, pego aquí varios fragmentos del Nuevo Testamento para traducir:

Ἰωσὴφ δὲ ὁ ἀνὴρ αὐτῆς, δίκαιος ὢν καὶ μὴ θέλων αὐτὴν δειγματίσαι, ἐβουλήθη λάθρᾳ ἀπολῦσαι αὐτήν.
(N.T., Mt. 1.19)

ἀσθενοῦντας θεραπεύετε, νεκροὺς ἐγείρετε, λεπροὺς καθαρίζετε, δαιμόνια ἐκβάλλετε: δωρεὰν ἐλάβετε, δωρεὰν δότε.
(N.T. Mt. 10,8)

ἔφη αὐτῷ ὁ κύριος αὐτοῦ Εὖ, δοῦλε ἀγαθὲ καὶ πιστέ, ἐπὶ ὀλίγα ἦς πιστός, ἐπὶ πολλῶν σε καταστήσω: εἴσελθε εἰς τὴν χαρὰν τοῦ κυρίου σου.
(N.T. Mt. 25,21)

ὁ δὲ ἐξελθὼν ἤρξατο κηρύσσειν πολλὰ καὶ διαφημίζειν τὸν λόγον, ὥστε μηκέτι αὐτὸν δύνασθαι φανερῶς εἰς πόλιν εἰσελθεῖν, ἀλλὰ ἔξω ἐπ᾽ ἐρήμοις τόποις [ἦν]: καὶ ἤρχοντο πρὸς αὐτὸν πάντοθεν.
(N.T. Mc. 1,45)

Texto (X)

καὶ ὁ Καλλίας, τί τοῦτ᾽, ἔφη, ὦ Φίλιππε; ἀλλ᾽ ἢ ὀδύνη σε εἴληφε; καὶ ὃς ἀναστενάξας εἶπε: ναὶ μὰ Δί᾽, ἔφη, ὦ Καλλία, μεγάλη γε: ἐπεὶ γὰρ γέλως ἐξ ἀνθρώπων ἀπόλωλεν, ἔρρει τὰ ἐμὰ πράγματα. πρόσθεν μὲν γὰρ τούτου ἕνεκα ἐκαλούμην ἐπὶ τὰ δεῖπνα, ἵνα εὐφραίνοιντο οἱ συνόντες δι᾽ ἐμὲ γελῶντες: νῦν δὲ τίνος ἕνεκα καὶ καλεῖ μέ τις;
(X. Sym. 1,15)

Texto (IX)

ἀμφὶ δὲ τὰ πέντε ἢ ἑκκαίδεκα ἔτη γενομένου αὐτοῦ ὁ υἱὸς τοῦ Ἀσσυρίων βασιλέως γαμεῖν μέλλων ἐπεθύμησε καὶ αὐτὸς θηρᾶσαι ἐς τοῦτον τὸν χρόνον. ἀκούων οὖν ἐν τοῖς μεθορίοις τοῖς τε αὑτῶν καὶ τοῖς Μήδων πολλὰ θηρία εἶναι ἀθήρευτα διὰ τὸν πόλεμον, ἐνταῦθα ἐπεθύμησεν ἐξελθεῖν.
(X. Cyr. 1,4,16)

Texto (VIII)

ὅτι πρῶτον μέν, ἔφη, ἀμελήσας ἐρωτᾶν τὸν θεόν, εἴ τι ἐδεόμην, ἀπεπειρώμην αὐτοῦ εἰ δύναιτο ἀληθεύειν. τοῦτο δ᾽, ἔφη, μὴ ὅτι θεός, ἀλλὰ καὶ ἄνθρωποι καλοὶ κἀγαθοί, ἐπειδὰν γνῶσιν ἀπιστούμενοι, οὐ φιλοῦσι τοὺς ἀπιστοῦντας.
(X. Cyr. 7,2,17)

Texto (VII)

ἐπεὶ δὲ πρὸς ἡμέραν ἐγίγνετο, καὶ ἤδη ἀνίσταντο ὅποι ἐδεῖτο ἕκαστος ἀπὸ τῶν ὅπλων, καὶ οἱ ἱπποκόμοι ψήχοντες τοὺς ἵππους ψόφον ἐποίουν, ἐν τούτῳ ἀναλαβόντες οἱ περὶ Θρασύβουλον τὰ ὅπλα δρόμῳ προσέπιπτον: καὶ ἔστι μὲν οὓς αὐτῶν κατέβαλον, πάντας δὲ τρεψάμενοι ἐδίωξαν ἓξ ἢ ἑπτὰ στάδια, καὶ ἀπέκτειναν τῶν μὲν ὁπλιτῶν πλέον ἢ εἴκοσι καὶ ἑκατόν, τῶν δὲ ἱππέων Νικόστρατόν τε τὸν καλὸν ἐπικαλούμενον, καὶ ἄλλους δὲ δύο, ἔτι καταλαβόντες ἐν ταῖς εὐναῖς.
(X. Hell. 2,4,6)

Texto (VI)

Κῦρός τε καταπηδήσας ἀπὸ τοῦ ἅρματος τὸν θώρακα ἐνεδύετο καὶ ἀναβὰς ἐπὶ τὸν ἵππον τὰ παλτὰ εἰς τὰς χεῖρας ἔλαβε, τοῖς τε ἄλλοις πᾶσι παρήγγελλεν ἐξοπλίζεσθαι καὶ καθίστασθαι εἰς τὴν ἑαυτοῦ τάξιν ἕκαστον. ἔνθα δὴ σὺν πολλῇ σπουδῇ καθίσταντο, Κλέαρχος μὲν τὰ δεξιὰ τοῦ κέρατος ἔχων πρὸς τῷ Εὐφράτῃ ποταμῷ, Πρόξενος δὲ ἐχόμενος, οἱ δ᾽ ἄλλοι μετὰ τοῦτον, Μένων δὲ †καὶ τὸ στράτευμα† τὸ εὐώνυμον κέρας ἔσχε τοῦ Ἑλληνικοῦ.
(X. An. I,8,3-4)

Texto (V)

ἐγὼ οὖν τούτοις δικάζων ἔγνων βέλτιον εἶναι ἀμφοτέροις τὸν ἁρμόττοντα ἑκάτερον χιτῶνα ἔχειν. ἐν τούτῳ δή με ἔπαισεν ὁ διδάσκαλος, λέξας ὅτι ὁπότε μὲν τοῦ ἁρμόττοντος εἴην κριτής, οὕτω δέοι ποιεῖν, ὁπότε δὲ κρῖναι δέοι ποτέρου ὁ χιτὼν εἴη, τοῦτ᾽ ἔφη σκεπτέον εἶναι τίς κτῆσις δικαία ἐστί, πότερα τὸ βίᾳ ἀφελόμενον ἔχειν ἢ τὸ ποιησάμενον ἢ πριάμενον κεκτῆσθαι: ἐπεὶ δὲ ἔφη τὸ μὲν νόμιμον δίκαιον εἶναι, τὸ δὲ ἄνομον βίαιον, σὺν τῷ νόμῳ ἐκέλευεν ἀεὶ τὸν δικαστὴν τὴν ψῆφον τίθεσθαι.
(X. Cyr. 1,3,17)

Texto (IV)

ὁ δὲ Πρόξενος (ἔτυχε γὰρ ὕστερος προσιὼν καὶ τάξις αὐτῷ ἑπομένη τῶν ὁπλιτῶν) εὐθὺς οὖν εἰς τὸ μέσον ἀμφοτέρων ἄγων ἔθετο τὰ ὅπλα καὶ ἐδεῖτο τοῦ Κλεάρχου μὴ ποιεῖν ταῦτα. ὁ δ᾽ ἐχαλέπαινεν ὅτι αὐτοῦ ὀλίγου δεήσαντος καταλευσθῆναι πράως λέγοι τὸ αὑτοῦ πάθος, ἐκέλευσέ τε αὐτὸν ἐκ τοῦ μέσου ἐξίστασθαι.
(X. An. 1,5,14)

Texto (III)

νομίσας δὲ ὁ Ἀρχέδημος ἀποστροφήν οἱ τὸν Κρίτωνος οἶκον μάλα περιεῖπεν αὐτόν. καὶ εὐθὺς† τῶν συκοφαντούντων τὸν Κρίτωνα ἀνευρίσκει πολλὰ μὲν ἀδικήματα, πολλοὺς δ᾽ ἐχθρούς: καὶ προσεκαλέσατο εἰς δίκην δημοσίαν, ἐν ᾗ αὐτὸν ἔδει κριθῆναι ὅ τι δεῖ παθεῖν ἢ ἀποτεῖσαι.
(X. Mem. 2,9,5)

Texto (II)

μετὰ δὲ ταῦτα οἱ Χῖοι καὶ οἱ ἄλλοι σύμμαχοι συλλεγέντες εἰς Ἔφεσον ἐβουλεύσαντο περὶ τῶν ἐνεστηκότων πραγμάτων πέμπειν εἰς Λακεδαίμονα πρέσβεις ταῦτά τε ἐροῦντας καὶ Λύσανδρον αἰτήσοντας ἐπὶ τὰς ναῦς, εὖ φερόμενον παρὰ τοῖς συμμάχοις κατὰ τὴν προτέραν ναυαρχίαν, ὅτε καὶ τὴν ἐν Νοτίῳ ἐνίκησε ναυμαχίαν.
καὶ ἀπεπέμφθησαν πρέσβεις, σὺν αὐτοῖς δὲ καὶ παρὰ Κύρου ταὐτὰ λέγοντες ἄγγελοι. οἱ δὲ Λακεδαιμόνιοι ἔδοσαν τὸν Λύσανδρον ὡς ἐπιστολέα, ναύαρχον δὲ Ἄρακον: οὐ γὰρ νόμος [ἐστιν] αὐτοῖς δὶς τὸν αὐτὸν ναυαρχεῖν: τὰς μέντοι ναῦς παρέδοσαν Λυσάνδρῳ ἐτῶν ἤδη τῷ πολέμῳ πέντε καὶ εἴκοσι παρεληλυθότων.
(X. Hell. II,1,6-7)

Texto (I)

πολλὰ δὲ δῶρα διαδοῦναί φασιν αὐτὸν τοῖς ἡλικιώταις ὧν Ἀστυάγης αὐτῷ ἐδεδώκει, τέλος δὲ καὶ ἣν εἶχε στολὴν τὴν Μηδικὴν ἐκδύντα δοῦναί τινι, δηλοῦνθ᾽ ὅτι τοῦτον μάλιστα ἠσπάζετο. τοὺς μέντοι λαβόντας καὶ δεξαμένους τὰ δῶρα λέγεται Ἀστυάγει ἀπενεγκεῖν, Ἀστυάγην δὲ δεξάμενον Κύρῳ ἀποπέμψαι, τὸν δὲ πάλιν τε ἀποπέμψαι εἰς Μήδους καὶ εἰπεῖν: εἰ βούλει, ὦ πάππε, ἐμὲ καὶ πάλιν ἰέναι ὡς σὲ μὴ αἰσχυνόμενον, ἔα ἔχειν εἴ τῴ τι ἐγὼ δέδωκα: Ἀστυάγην δὲ ταῦτα ἀκούσαντα ποιῆσαι ὥσπερ Κῦρος ἐπέστειλεν.
(X. Cyr. I,4,26)

Traducción inversa

Estas son unas pocas oraciones para traducir del español al griego:

El rey guió al ejército a la ciudad.
Dijo que el ciudadano arrojaba ánforas al río.
Los soldados se ocultaron en la montaña.
Dijo que el filósofo mató al rey.

Un ejercicio sobre la traducción de presente vs. aoristo

Como el sistema verbal griego gira en torno a las diferencias de aspecto entre presente y aoristo, los que vienen a continuación son un par de actividades y un conjunto de textos para practicar la traducción de ambos tiempos.

Texto con verbos en -mi (IV)

ἦν μὲν γὰρ Παναθηναίων τῶν μεγάλων ἱπποδρομία, Καλλίας δὲ ὁ Ἱππονίκου ἐρῶν ἐτύγχανεν Αὐτολύκου παιδὸς ὄντος, καὶ νενικηκότα αὐτὸν παγκράτιον ἧκεν ἄγων ἐπὶ τὴν θέαν. ὡς δὲ ἡ ἱπποδρομία ἔληξεν, ἔχων τόν τε Αὐτόλυκον καὶ τὸν πατέρα αὐτοῦ ἀπῄει εἰς τὴν ἐν Πειραιεῖ οἰκίαν: συνείπετο δὲ αὐτῷ καὶ Νικήρατος.
(X. Sym. 1, 2)

Texto con verbos en -mi (III)

ἐπεὶ δ᾽ ἦλθον πρὸς Χειρίσοφον, κατελάμβανον κἀκείνους σκηνοῦντας ἐστεφανωμένους τοῦ ξηροῦ χιλοῦ στεφάνοις, καὶ διακονοῦντας Ἀρμενίους παῖδας σὺν ταῖς βαρβαρικαῖς στολαῖς: τοῖς παισὶν ἐδείκνυσαν ὥσπερ ἐνεοῖς ὅ τι δέοι ποιεῖν.
(X. An. 4,5,33)

Texto con verbos en -mi (II)

ἀλλ᾽, ὦ παῖ, φάναι τὸν Ἀστυάγην, οὐκ ἀχθόμενοι ταῦτα περιπλανώμεθα: γευόμενος δὲ καὶ σύ, ἔφη, γνώσῃ ὅτι ἡδέα ἐστίν.
(X. Cyr. I,3,5)

Texto con verbos en -mi (I)

μαίνονται δὲ καὶ οἱ μὴ τοὺς καλοὺς στρατηγοὺς αἱρούμενοι. ἐγὼ γοῦν μετὰ Κλεινίου κἂν διὰ πυρὸς ἰοίην: οἶδα δ᾽ ὅτι καὶ ὑμεῖς μετ᾽ ἐμοῦ. ὥστε μηκέτι ἀπόρει, ὦ Σώκρατες, εἴ τι τοὐμὸν κάλλος ἀνθρώπους ὠφελήσει.
(X. Sym. 4.16)

LIM sobre los verbos en -mi

Un hotpotatoe para practicar verbos en -mi

Textos para practicar aoristos radicales (V)

οἱ δὲ Λακεδαιμόνιοι πρότερον τούτων οὐ πολλῷ χρόνῳ Κρατησιππίδᾳ τῆς ναυαρχίας παρεληλυθυίας Λύσανδρον ἐξέπεμψαν ναύαρχον. ὁ δὲ ἀφικόμενος εἰς Ῥόδον καὶ ναῦς ἐκεῖθεν λαβών, εἰς Κῶ καὶ Μίλητον ἔπλευσεν, ἐκεῖθεν δ᾽ εἰς Ἔφεσον, καὶ ἐκεῖ ἔμεινε ναῦς ἔχων ἑβδομήκοντα μέχρι οὗ Κῦρος εἰς Σάρδεις ἀφίκετο.
(X. Hell. I,5,1)

Textos para practicar aoristos radicales (IV)

ἐπεὶ δὲ τοὺς πρώτους ἔθαψαν, προαγαγόντες καὶ τὴν οὐρὰν αὖθις ποιησάμενοι κατὰ τοὺς πρώτους τῶν ἀτάφων ἔθαπτον τὸν αὐτὸν τρόπον ὁπόσους ἐπελάμβανεν ἡ στρατιά. ἐπεὶ δὲ εἰς τὴν ὁδὸν ἧκον τὴν ἐκ τῶν κωμῶν, ἔνθα ἔκειντο ἁθρόοι, συνενεγκόντες αὐτοὺς ἔθαψαν.
(X. An. 6.5.6)

Textos para practicar aoristos radicales (III)

καὶ Φαρνάβαζος μὲν τούτους ἦγεν: oἱ δὲ Ἀθηναῖοι τὸ Βυζάντιον ἐπολιόρκουν περιτειχίσαντες, καὶ πρὸς τὸ τεῖχος ἀκροβολισμοὺς καὶ προσβολὰς ἐποιοῦντο. Ἐν δὲ τῷ Βυζαντίῳ ἦν Κλέαρχος Λακεδαιμόνιος ἁρμοστὴς καὶ σὺν αὐτῷ τῶν περιοίκων τινές καὶ τῶν νεοδαμώδων οὐ πολλοὶ καὶ Μεγαρεῖς καὶ ἄρχων αὐτῶν Ἕλιξος Μεγαρεὺς καὶ Βοιωτοὶ καὶ τούτων ἄρχων Κοιρατάδας. Οἱ δ’ Ἀθηναῖοι, ὡς οὐδὲν ἐδύναντο διαπράξσθαι κατ’ ἰσχύν, ἔπεισάν τινας τῶν Βυζαντίων προδοῦναι τῆν πόλιν.
(X. Hell. I,3, 14-16)

Textos para practicar aoristos radicales (II)

καὶ τοίνυν τούτων τῶν ἐθνῶν ἦρξεν οὔτε αὐτῷ ὁμογλώττων ὄντων οὔτε ἀλλήλοις, καὶ ὅμως ἐδυνάσθη ἐφικέσθαι μὲν ἐπὶ τοσαύτην γῆν τῷ ἀφ᾽ ἑαυτοῦ φόβῳ, ὥστε καταπλῆξαι πάντας καὶ μηδένα ἐπιχειρεῖν αὐτῷ, ἐδυνάσθη δὲ ἐπιθυμίαν ἐμβαλεῖν τοσαύτην τοῦ πάντας αὐτῷ χαρίζεσθαι ὥστε ἀεὶ τῇ αὐτοῦ γνώμῃ ἀξιοῦν κυβερνᾶσθαι
(X. Cyr. 1.1.5)

Textos para practicar aoristos radicales (I)

ἔννοιά ποθ᾽ ἡμῖν ἐγένετο ὅσαι δημοκρατίαι κατελύθησαν ὑπὸ τῶν ἄλλως πως βουλομένων πολιτεύεσθαι μᾶλλον ἢ ἐν δημοκρατίᾳ, ὅσαι τ᾽ αὖ μοναρχίαι, ὅσαι τε ὀλιγαρχίαι ἀνῄρηνται ἤδη ὑπὸ δήμων, καὶ ὅσοι τυραννεῖν ἐπιχειρήσαντες οἱ μὲν αὐτῶν καὶ ταχὺ πάμπαν κατελύθησαν, οἱ δὲ κἂν ὁποσονοῦν χρόνον ἄρχοντες διαγένωνται, θαυμάζονται ὡς σοφοί τε καὶ εὐτυχεῖς ἄνδρες γεγενημένοι.
(X. Cyr. 1.1.1)

LIM sobre aoristos radicales

miércoles, 14 de septiembre de 2011

Más aoristos radicales

El siguiente sobre aoristos radicales

El primer hotpotatoe con aoristos radicales

Textos para practicar el aoristo sigmático (III)

Este texto incluye ya un par de formas que no son de aoristo sigmático:

συμφράξαντες δὲ τὰς ναῦς οἱ Πελοποννήσιοι καὶ παραταξάμενοι πρὸς τῇ γῇ ἐμάχοντο. Ἀθηναῖοι δὲ ἀπέπλευσαν, τριάκοντα ναῦς τῶν πολεμίων λαβόντες κενὰς καὶ ἃς αὐτοὶ ἀπώλεσαν κομισάμενοι, εἰς Σηστόν.
(X. Hell. 1.1.7)

Textos para practicar el aoristo sigmático (II)

πρῶτον μὲν οὖν, ὡς οὐκ ἐνόμιζεν οὓς ἡ πόλις νομίζει θεούς, ποίῳ ποτ᾽ ἐχρήσαντο τεκμηρίῳ;
(X. Mem. 1.1.2)

Textos para practicar el aoristo sigmático (I)

ὁ μὲν οὖν πρεσβύτερος παρὼν ἐτύγχανε: Κῦρον δὲ μεταπέμπεται ἀπὸ τῆς ἀρχῆς ἧς αὐτὸν σατράπην ἐποίησε, καὶ στρατηγὸν δὲ αὐτὸν ἀπέδειξε πάντων ὅσοι ἐς Καστωλοῦ πεδίον ἁθροίζονται.
(X. An. 1.1.2)

lunes, 12 de septiembre de 2011

Texto

El siguiente es un texto de Jenofonte. Tiene algunas dificultades, pero de momento podemos limitarnos a buscar los verbos y analizarlos morfológicamente:

Τισσαφέρνης δὲ κατανοήσας ταῦτα, καὶ μείζονα ἡγησάμενος εἶναι ἢ ὡς ἐπὶ Πισίδας τὴν παρασκευήν, πορεύεται ὡς βασιλέα ᾗ ἐδύνατο τάχιστα ἱππέας ἔχων ὡς πεντακοσίους. Καὶ βασιλεὺς μὲν δή ἐπεὶ ἤκουσε Τισσαφέρνους τὸν Κύρου στόλον, ἀντιπαρεσκευάζετο. (J. An I, 2, 4-5)

Más sobre el aumento

Para recordar el uso del aumento

El aoristo

Hace tiempo que no publico nada, pero hoy retomo el blog: en los próximos días colgaré nuevas actividades para practicar la morfología y el uso del aoristo. Las primeras son de repaso, para recordar cómo se crea el aumento y cómo diferenciar entre presentes, imperfectos y aoristos sigmáticos.

sábado, 14 de mayo de 2011

Geografía e Indo-Europeo

Las siguientes actividades sirven para repasar algo de la geografía de Grecia y de las lenguas Indoeuropeas.

miércoles, 13 de abril de 2011

Este es un hotpotatoes para seleccionar el caso, género y número que corresponde en cada caso:

Y estas son para traducir del español a griego:

Friné, que es una mujer, es bella.
Los filósofos, con los que Aspasia hablaba, eran griegos.
Los amigos de Aspasia, que eran sabios, consideraban a Aspasia una sabia.
Lo que Medea dice, es horrible.
Estas son frases con otros pronombres de relativo:

ὅσον ἀνὴρ θέλει, τόσον οὕτος ἔχει.
Μήδεια, ἥπερ τοῦ Ἰάσονος γυνὴ ἦν, βάρβαρος ἦν.
Ἀφροδίτη φιλεῖ τὸν θεὸν τοῦ πολέμου, οὗ τὸ ὄνομα Ἄρης ἐστίν.
Aquí van una cuantas frases de relativo en griego para practicar:

ἡ Σάπφω, ἥ Ἑλληνικὴ γυνὴ ἦν, καλὰ ποιήματα ἔγραφε.
ἡ Ἀσπασία, ἣν Ἕλληνες ἐθαύμαζον, Ἀθηναῖα ἦν.
τὸ δικαστήριον, ἐν ᾧ οἱ Ἀθηναῖοι τὴν Φρυνὴν ἐδίκαζον, μέγα ἐστίν.
Ἃ οἱ θεοὶ ἑθαύμαζον, ἡ Πανδώρα ἕχει.

lunes, 11 de abril de 2011

el relativo en latín

Antes de empezar con el relativo en griego, ahí va una oración en latín para repasar el uso del pronombre relativo en la lengua de César:
haec, quibus Iuno filios dat, mortales mulieres sunt.

Oraciones de relativo

Para poder comprender, analizar y reconocer las oraciones de relativo, es necesario tener en cuenta que no dependen de un verbo, sino que están en dependencia directa con una palabra de la oración, el llamado "antecedente". Sabiendo esto, para reconocer una oración de relativo solo hay que intentar sustituir el nexo por su antecedente, puesto que la oración subordinada debería tener sentido al hacerlo. La otra característica fundamental de las oraciones de relativo es que su nexo no solo cumple la función de enlazar las oraciones insertando la subordinada dentro de la principal, sino que además cumple una función dentro de la oración subordinada, es decir, funciona como cualquier otra palabra dentro de su oración (por eso en latín y griego cumple esta función un pronombre y se declina). Para reconocer su función, de nuevo debemos sustituirlo por su antecedente. Lo ideal, entonces, es aislar la oración subordinada, sustituir el nexo por su antecedente y analizarla sin tener en cuenta el resto de la oración, como si ella misma fuese una oración simple.
A continuación se presenta una serie de oraciones para aprender a distinguir las posibles funciones de algunos de los relativos y adverbios que pueden introducir una oración de relativo, reconocer así este tipo de oraciones, encontrar su antecedente y saber dónde termina la oración subordinada, para poder aislarla de la principal:
¿Quién escribió eso?
¿Dónde vivió Safo?
¿Qué es una hetera?
¿Cuándo vivió Pericles?
¿De quién es el epigrama?
Safo es quien escribió eso.
Lesbos es la isla donde vivió Safo.
Hetera es aquella cortesana que tiene una educación esmerada.
Pericles vivió en el siglo en que tuvo lugar la Guerra del Peloponeso.
Este es el epigrama cuya autoría se discute.
Este poema, que fue escrito por Safo, se hizo muy famoso en un momento
en que empezaron a estudiarse asuntos cuya importancia aún perdura.
Aquí va otro hotpotatoe del relativo, esta vez en galego.

jueves, 17 de marzo de 2011

ejercicios para practicar el relativo en español

Los que siguen son dos hotpotatoes para distinguir los tipos de qué en español y ayudar a reconocer con más facilidad y rapidez los relativos (lo siento por la publicidad, pero es lo que tiene hospedar los ejercicios en páginas gratuitas).

miércoles, 9 de marzo de 2011

El primer hotpotatoe

Ahora que acabo de aprender a colgar los hotpotatoes directamente en el blog, sustituyo el enlace por el ejercicio. Es un crucigrama sobre el tema de las mujeres en la antigua Grecia.

jueves, 24 de febrero de 2011

Inauguración del blog

Después de haber creado este blog de forma improvisada y con un nombre fruto de las prisas, he decidido que se convierta en un lugar de reunión, abierto a opiniones, reflexiones, sugerencias y aportaciones de todo tipo. Con ese espíritu, quizá esta página logre convertirse en un verdadero symposion virtual aunque, lamentablemente, la bebida, la comida y el ambiente, deberán correr por cuenta de cada uno.
Espero con impaciencia vuestros comentarios.